Ἐτικέττες

π. Παναγιώτη Χαβάτζα,

ἐφημερίου Ἁγ. Γεωργίου Κυψέλης

ΜΙΚΡΑ ΜΕΛΕΤΗ

Ὅποιος σταθῇ ἑκάστην πρωΐαν, ἅμα τῇ ἀνατολῇ, ἔμπροσθεν τῆς Παναγίας τῆς Παντανάσσης, τῆς κειμένης ἐπὶ τῆς πλατείας Μοναστηρακίου καὶ  ἀποτελεσάσης, τὸ πάλαι, καθολικὸν περικαλλοῦς Μονῆς καὶ τώρα τὸ μόνον ἀρχαῖον αὐτῆς λείψανον, τῆς συνομιλούσης ἐπὶ δώδεκα αἰῶνας μὲ τὴν σκιὰν τοῦ Παρθενῶνος καὶ διεκδικούσης ἴδιον μερίδιον εἰς τὰ βλέμματα καὶ τὰς καρδίας τῶν θαμώνων τῆς πλατείας, ὅποιος λοιπὸν ἀντικρύσῃ τὴν Παναγίαν, ἀντικρύζει καὶ τὸν  παπα Γαβριὴλ κρούοντα τὸν στίλβοντα εἰς τὸν ἥλιον κώδωνα  καὶ εἶτα εἰσερχόμενον εὐλαβικῶς ὅπως ψάλῃ τὸν Ὄρθρον.

*

            Ἠχώδης ἡ πλατεῖα Μοναστηρακίου, γειτνιάζουσα μὲ τὸν ἠλεκτρικὸν σιδηρόδρομον καὶ μὲ δρόμους πλήρεις  αὐτοκινήτων, φέρει ἐμφανῶς ἅπαντα τὰ χαρακτηρίζοντα τὴν μετανεωτερικὴν ζωήν καὶ συναπαρτίζοντα τὸν νέον τύπον ἀνθρώπου, ἀναδύουσα, ὡς δέσμη ἀνθέων τῆς τεχνολογίας, βόμβον ὀχληρόν, εὐωδίαν φωτεινῶν ἐπιγραφῶν καὶ λάμψεων καὶ ἀκτῖνας ἀοράτους τῆς κινητῆς τηλεφωνίας. Τίποτε  δὲν θυμίζει πλέον τὸν παλαιὸν καλὸν καιρόν. Ποῦ ἐκεῖνα τὰ χρόνια, ὅπου τὰ ζωήλατα ἀνέμενον τὸν ναῦλον  των ἐπὶ τῶν ὁδῶν  Ἀθηνᾶς καὶ Ἑρμοῦ; Ποῦ οἱ ὅμιλοι ἐκ θορυβώντων καὶ εὐθυμούντων νεανιῶν, ρομαντικῶν ἐραστῶν  τῆς ἑσπερίας μὲ τὰ ἡμίψηλα καὶ τὰ ὀμπρελίνα; Ποῦ οἱ σεβάσμιοι γέροντες, οἱ φέροντες ἐκδήλως τὰ ἔσχατα ἴχνη τῆς ρωμέϊκης ψυχῆς;  Ποῦ ἔστω ἡ πρὸ τῆς ἠλεκτροδοτήσεως καὶ ἀσφαλτοστρώσεως γλυκεῖα καὶ παραδοσιακὴ γειτονιά, πληττομένη ἄλλοτε ὑπὸ τοῦ κονιορτοῦ καὶ ἄλλοτε ὑπὸ τῆς λάσπης; Λησμονημένοι χρόνοι! Ὅλα αὐτὰ ἔχουν ἤδη θέσιν ὀμιχλώδη καὶ ἀσαφῆ εἰς τὰς ἀναμνήσεις τῶν Ἀθηναίων. Λίαν δυσκόλως γέρων πολιὸς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνακαλέσει τοιαύτας εἰκόνας.

Καὶ ὅμως· ἡ πλατεῖα κατερχομένη ἐκ τῆς Ἀκροπόλεως καὶ ἐξικνουμένη εἰς τὰς ὁδοὺς Ἑρμοῦ καὶ Ἀθηνᾶς, ἵσταται στολίδι παλαιό, προικιὸ μὲ λαμπυρίζοντας ἀδάμαντας, πέριξ τῶν κυρτωμένων ὤμων τῆς γραίας πόλεως. Εἰς τὸν νότον τὸ τζαμί, κατάφορτον μὲ ἱστορίαν καὶ πόνον. Ἐφαπτομένη εἰς τὸν τοιχίσκον τῆς αὐλῆς του ἐκβάλλει ἡ ὁδὸς Πανδρόσου, πολύχρους τρίβος θαυμασία, στενή, πλήρης ἐμπορικῶν συμμέτρως παραταχθέντων ἑκατέρωθεν, ἀρχομένη τὴν κατάβασιν αὐτῆς ἀπὸ τῆς περιόπτου πλατείας Μητροπόλεως. Τοὺς ἀνατολικοὺς ἀέρηδες ἀναχαιτίζει τὸ μαγειρεῖον τοῦ Μπαϊρακτάρη, τσικνίζον ἀπὸ τῆς πρωΐας καὶ ἐρεθίζον τὴν λαίμαργον ὄσφρησιν τῶν διερχομένων. Τὰ βόρεια σύνορα ὁριζόμενα ἀπὸ τὰς ὁδοὺς Ἑρμοῦ καὶ Ἀθηνᾶς ἐκπορεύουσι τὴν δυτικὴν οἰκοδομικὴν γραμμήν, νεοκλασσικὴν καὶ ἀναπαλαιωμένην, ἄγουσαν εἰς τὸ νοτιοδυτικὸν ἄκρον, ὅπου ὁ περικαλλής, ὠχρός, στέρεος, νεοκλασσικὸς καὶ αὐτός, Σταθμὸς Μοναστηρακίου, καλοσωρίζων καὶ ἀποχαιρετῶν καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν πληθὺν τῶν ἐπιβατῶν τοῦ ἠλεκτρικοῦ σιδηροδρόμου.

            Ἀλλὰ ἡ πληθὺς εἶναι μόνιμος εἰς τὴν  πλατεῖαν. Ἀληθὴς ἀνθρώπινος μυρμηκιών, ἀπὸ βαθείας πρωΐας μέχρι τῆς ἀμφιλύκης καὶ τῆς νυκτός. Ὀχλαγωγία, πλῆθος εἰσρέον καὶ ἀπορρέον, κατὰ τὸ φαινόμενον ἀκινητοῦν ἀλλὰ πράγματι ἀεννάως κινούμενον, κίνησις ἐν ἀκινησίᾳ, σιωπὴ βοῶσα τὸ καθημερινὸν χρέος. Ἐνίοτε ἄδονται ἦχοι ξενικοὶ χορδίζοντες τοὺς ἀέρας, κρούονται τύμπανα ἐρρύθμως  καὶ τότε ἐν ἀκαρεῖ ἄγονται χοροί, ἀλλαλαγμοὶ καὶ λικνίσματα φαίνουν τὴν ψυχὴν τοῦ ἀνθρώπου, χαρίεντος καὶ ἐνθουσιῶντος, ἐκστασιαζομένου καὶ διψῶντος ἀληθινὴν εὐτυχίαν.

            Αὕτη εἶναι ἡ πλατεῖα Μοναστηρακίου. Μὲ τὰ πάθια καὶ τοὺς καημοὺς τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ τὸ τιμαλφέστερον, τὸ πολυτιμότερον εἴδισμα εἶναι ὁ ναὸς τῆς Παναγίας τῆς Παντανάσσης. Στέμμα παρθενικόν, διάδημα θεῖον! Δυσκόλως δύναταί τις νὰ τὸν ὀνομάσει ναΐσκον. Κτίσμα μεῖζον ναΐσκου, πετρόκτιστον, καμαροσκέπαστος βασιλική, βυθισμένη ὡς ἐν σκάφῃ ἀπὸ τοὺς αἰῶνας ἡσυχάζει πλησίον τοῦ βορειοανατολικοῦ ὁρίου. Σέβασμα παλαιόν! Ὁποῖον δέος καταλαμβάνει τὸν εἰσερχόμενον! Ὁποῖα ἱερὰ συναισθήματα τὸν συνέχουν καταβαίνοντα τὴν μικρὰν μαρμαρίνην κλίμακα, φέρουσαν αὐτὸν εἰς τὸν ἔνατον αἰῶνα. Φαντάζει εἰς τὸ ὄμμα, μέλπει εἰς τὸ οὖς, ψιθυρίζει εἰς τὴν ψυχὴν φθόγγους ἀρρήτου γοητείας. Ἀπερίγραπτον κάλλος. Ἀγλαὸς καρπὸς λατρεύοντος τεχνίτου. Ὁ ἐπιμήκης τρίκλιτος σηκὸς μὲ δύο παράθυρα εἰς τὴν νοτίαν πλευράν – τὸ ἕν ὑπεράνω τοῦ ἀναλογίου – καὶ μὲ δύο παράθυρα καὶ  θύραν εἰς τὴν βορείαν. Ἡ ἀρχοντιὰ τοῦ παλαιοῦ Καθολικοῦ προδίδεται ἀπὸ τὰ κτήματα τοῦ ναοῦ, τὰς φορητὰς εἰκόνας τοῦ κυρ. Φώτη, τοῦ ἐραστοῦ τῆς κατανυσσούσης βυζαντινῆς τέχνης, ὅστις κατέλιπε τὰ πολύτιμα  ἴχνη του εἰς τὸ γλυπτὸν ξύλινον τέμπλον καὶ ἄνωθεν αὐτοῦ εἰς τὸ δωδεκάορτον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλων μαϊστόρων τῆς ἱερᾶς ζωγραφικῆς τὰ πονήματα κάμνουν τὸν ναὸν κατάφορτον ὁμορφιᾶς καὶ εὐλαβεἰας. Ὁ περίβολος καὶ τὰ ἴχνη τῶν παλαιῶν κελλίων βοηθοῦν καὶ αὐτὰ τὴν πτερουγίζουσαν φαντασίαν νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἰδεῶδες παρελθόν.

            Πόσας προσευχάς, περιπαθῆ ψάλματα, στεναγμούς, πόσας Λειτουργίας, πόσας γονυκλισίας, ἔχουν ἐνωτισθεῖ αὗται αἱ ἀρχαῖαι πέτραι, αἱ εἰκόνες, τὰ στασίδια! Πόσοι ὀφθαλμοὶ ἀτένισαν δακρύοντες τὸν Δεσπότην Χριστὸν καὶ τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον ὑπὸ τὸ τρεμοσβῆνον φῶς τῶν κανδηλίων! Πόσες τσακισμένες ἐλπίδες δὲν ἐναπετέθησαν, πόσαι ἱκεσίαι δὲν προσεφέρθησαν ἐνδομύχως εἰς τὸν ἱερὸν τοῦτον χῶρον! Ἱκεσίαι καὶ στεναγμοὶ γνωσθέντες ὑπὸ τοῦ λαβόντος δούλου μορφήν. Προσευχὴ καὶ Μυστήριον. Ἀλλ’ ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν ἔσχατον μειρακίσκον, τὸν συχνάζοντα  εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, τὸ μυστήριον τοῦ Θεοῦ διακονοῦσιν οἱ ἱερεῖς. Τῇ μεσιτείᾳ των κατέρχεται ἡ χάρις καὶ μεταμορφοῦνται τὰ πάθια καὶ οἱ καημοὶ τῶν ἀνθρώπων εἰς δοξολογίαν καὶ ἕνωσιν μετὰ τοῦ κενώσαντος Ἑαυτόν.

               Ἐὰν ὁ ναὸς τῆς Παντανάσσης Μητρὸς τοῦ Κυρίου τυγχάνει τὸ τιμαλφέστερον τῆς πλατείας οἰκητήριον, οἶκος τῆς Μητρὸς τοῦ Θεοῦ τῷ ὄντι, πάντες οἱ οὕτως ἢ ἄλλως ἐνδημοῦντες εἰς τὴν πολύκοσμον αὐτὴν γωνίαν τοῦ ἀπροσώπου ἄστεως, μαρτυροῦσιν  ἀνεπιφυλάκτως διὰ τὸ ἕτερον τιμαλφές, ἔμψυχον αὐτό, κατέχον ἀξίως περίοπτον θέσιν εἰς τὰς καρδίας τῶν περιοίκων, ἐξόχως δὲ περίοπτον εἰς τὸ ποίμνιον τῆς Παντανάσσης.

            Ὁ παπα-Γαβριὴλ Τεκνετζόγλου, ὁ παπα Γαβρῆλος ὡς αὐτοαποκαλεῖται χορατεύων καὶ εὐθυμῶν, ὑψηλός, καστανός, πεντηκοντούτης καὶ πλέον, εὐτραφὴς καὶ  σχεδὸν μεγαλοπρεπής, μὲ τὰ ὄμματα λάμποντα ὄπισθεν τῶν ὀμματογυαλίων, ἔχων τὸ γένειον μὲ χρῶμα ἀχύρου καψαλισμένου καὶ ἀρχόμενον τὸν λευκασμόν, μὲ βαρεῖαν τὴν περπατησιὰν καὶ ἐλαφρὸν κύρτωμα εἰς τοὺς ὤμους, συχνάκις παιγνιώδης καὶ ἐπιτιμητικὸς συνάμα, ἀνήκει εἰς τοὺς παλαιοὺς ἐκείνους σεβασμίους ἱερατικοὺς τύπους, οὕς τὸ παρὸν ἀπέσπασε βιαίως ἀπὸ τὴν ἐποχήν των, ἀπὸ τὴν ἀρβανίτικην λεβεντοσύνην καὶ  τὴν μικρασιάτικην μοῦσαν καὶ τοὺς ἔρριψεν ἀνάμεσά μας. Καὶ ἴσως τὸ Τεκνετζόγλου ἀρχῆθεν νὰ ἐπροφέρετο Τεκνετζίογλου. Ἀλλὰ διὰ τὴν καταγωγὴν τοῦ παπα Γαβριὴλ εἰκάζονται πολλά, ποικίλα καὶ διασταυρούμενα, ἱστορίαι  ἀφήνουσαι ἀχλὺν καὶ συσκοτίζουσαι τὴν ἀλήθειαν. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι οἱ ἑκατέρωθεν προπάτορές του ἦσαν ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, Ὅστις τοὺς ἐπροίκισε μὲ φιλομάθειαν, μόρφωσιν ἀγγίζουσαν τὰς ὑπωρείας τῆς σοφίας, καὶ κάποτε μὲ πλοῦτον· λίρες χρυσὲς καὶ ἀκμαίαν ἐπιχείρησιν ἐκτροφῆς βοῶν.

            Ἐντὸς τοιούτου εὐσεβοῦς καὶ ἀρχοντικοῦ περιβάλλοντος ἠνδρώθη ὁ παπα Γαβριὴλ καὶ ὅτε ἤγγισε εἰς τὴν  ἡλικίαν τῶν προσωπικῶν ἀποφάσεων ἐπέλεξε, τῇ προτροπῇ τῶν γονέων του; – τίς οἶδε; – ἄβυσσος ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου!,  τὴν νομικὴν σπουδήν. Καὶ συνηυξάνοντο μετὰ τῆς νομικῆς  τὰ λοιπὰ προσόντα, τὰ ἁρμόζοντα εἰς κάθε ἐγγράμματον νεανίαν, ἅτινα ἐκαλλιέργει φιλοτίμως τῇ βοηθείᾳ τῶν ὑπεραγαπώντων αὐτὸν γονέων του. Οὕτω, οὐ μετὰ πολλῶν χρόνων ὁ Γαβριὴλ ἠγόρευε νέος δικηγόρος, ἐχειρίζετο ἀπταίστως τὴν ἀγγλικὴν καὶ γαλλικὴν καὶ ἐμελέτα μὲ πόθον ἀσυνήθη τὴν λαογραφίαν καὶ ἀρχαιολογίαν. Προσέτι ἡ τρυφερὰ ψυχή του ἐθέλγετο, ἐτρέφετο καὶ ἐπόθει  τὴν τέχνην. Θαμὼν πυκνῶς τῶν μουσικῶν καὶ θεατρικῶν παραστάσεων ἐπλήρου τὴν δίψαν του κατὰ τρόπον ἀναδεικνύοντα τὰ εὐγενέστερα καὶ ποιοτικότερα αἰσθήματά του. Οὐχ ἧττον ἠγάπα παιδιόθεν σφοδρῶς τὴν πατρώαν ἐκκλησιαστικὴν μουσικήν. Ἐδιδάχθη τὰ ψαλτικὰ ὑπὸ τοῦ Σίμωνος Καρὰ ἀλλὰ προεχόντως εἰς τὰ προσφιλῆ του ἱερὰ ἀναλόγια τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἐκεῖ ἠδύνατό τις νὰ ἀκούσῃ ψάλλουσαν τὴν ἡδυτάτην φωνήν του. Καὶ ἦτο πράγματι θαυμασία ἡ φωνή του, καθαρὰ καὶ διαυγής, ὀξεία κατὰ τὸ χρῶμα καὶ τὸν τόνον, ἰσχυρὰ καὶ αὐτάρεσκος, ἀληθὲς θεῖον δῶρον. Πόσοι δὲν κρατοῦν εἰς τὰ ὦτα των τὸ ἀπήχημα τοῦ α΄ ἤχου τοῦ ἀποστίχου τῆς Λιτῆς ποὺ ἔψαλλε εἰς τὰς πανηγύρεις, ἐκεῖνο τὸ νέ εεε, ὅπου χαρίεις καὶ πλήρης κατανύξεως ἔπαιρνε τὸν πα στὸν τόνο τοῦ λα.

            Παρῆλθον χρόνοι πολλοὶ ἀλλὰ ὁ Γαβριὴλ δὲν εἶχε φθάσει εἰς τὸ τέρμα τοῦ προορισμοῦ του. Ἐπλανᾶτο ὡς βάρκα πλέουσα εἰς φιλοξένους ὁρμίσκους, μακρὰν παρὰ ταῦτα τῆς Ἰθάκης του, τοῦ ὀνειρώδους λιμένος, ὅστις ἄλλοτε ἐφαίνετο λάμπων ὡς τρεμοσβήνων φανὸς εἰς τὸ σκοτεινὸν πέλαγος καὶ ἄλλοτε ὡς φῶς εἰς τὴν ἀχλὺν τοῦ ὁρίζοντος, συνεχῶς μετακινούμενον καὶ ἀπομακρυνόμενον. Τέλος  ἦλθε δι’ αὐτὸν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ὡς ἔρχεται διὰ κάθε ἄνθρωπον ποθοῦντα τι σθεναρῶς. Ἐπόθει τῷ ὄντι ὁ προικισθεὶς μὲ τὴν πληθώρα τῶν χαρισμάτων πλήν ταπεινὸς Γαβριήλ, ἐπόθει ἔτι ἓν· ἐπόθει τὴν ἱερωσύνην καὶ ἔτρεξε πρὸς αὐτὴν ὡς τρέχει ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. Τὴν ἱερωσύνην τοῦ Χριστοῦ τὴν ἁλλομένην εἰς τὴν αἰώνιον ζωὴν τῶν ἀνθρώπων, τὴν  συντρίψασαν τὰ κλεῖθρα τοῦ Ἅδου. Καὶ ὡς συνήθως συμβαίνει, ὄσον ἐπλησίαζε ἡ ὥρα τῆς κουρᾶς – ὁ Γαβριὴλ εἶχεν ἀποφασισμένον τὸν ἄγαμον βίον – καὶ τῆς χειροτονίας, ὁ προαιώνιος ἀντίδικος τοῦ ἀνθρωπίνου γένους φρίσσων ἐκτύπα ποικιλοτρόπως τὸν Γαβριὴλ· ἀλλὰ ὁ Θεὸς δὲν ἄφησε ἀπαράκλητον τὸν πτωχὸν μαθητὴν Του. Ὁ πατήρ του τῷ ἔδωκε τὴν εὐχήν του  καὶ ἡ ἡμέρα τῆς χειροτονίας ὑπῆρξε δι’  αὐτὸν ἀληθὴς Πεντηκοστή. Διῆλθε διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἐξήχθη εἰς ἀναψυχὴν. Καὶ ἡ Παναγία Παντάνασσα Μητέρα τοῦ Θεοῦ τὸν ὑπεδέχθη ὡς ἐφημέριον εἰς τὸν Οἶκον Της.

            Τὴν θαυμασίαν αὐτὴν ἱστορίαν ὀλίγοι ἐκ τῶν ἐνοριτῶν τῆς Παντανάσσης καὶ ἐκ τῶν θαμώνων τῆς θορυβούσης πλατείας Μοναστηρακίου γνωρίζουσιν. Ὀλίγοι ἐν μέσῳ τῆς πληθούσης πλατείας, ὀλίγοι οἵτινες παρατηροῦσι μὲ κρυφὴν χαρὰν τὴν μετάλλαξιν τοῦ καθημερινοῦ βίου των εἰς οὐρανίαν ἀπόλαυσιν, ἀνάλογον μὲ τὴν μετάλλαξιν τοῦ σκώληκος εἰς ποικιλόχρουν πεταλούδα, βλέποντες τὸν παπα Γαβριὴλ ἄλλοτε  ἀσπαζόμενον μὲ τὸ ὄμμα μυστικῶς  τὰ ὑπέρθυρα, τὴν στέγην, τὰς τοιχογραφίας, ἅπαντα καὶ εἶτα βάζοντα «Εὐλογητός» μὲ ἐμφανῆ τὴν χαρμονὴν νὰ θωπεύῃ τὴν ψυχήν του, ἄλλοτε ἐξομολογοῦντα ἢ κηρύττοντα,  ἄλλοτε ὡς αὐστηρὸν καλογερόπαπα νὰ ἐπιπλήττῃ τοὺς ἀτακτοῦντας, ἄλλοτε νουθετοῦντα, ἄλλοτε ἐπιδεικνύοντα τὰ τιμαλφῆ τῆς Παντανάσσης εἴς τινα προσκυνητήν, ἄλλοτε πάλι κατάκοπον καὶ πνευστιῶντα, ἀνηφορίζοντα τὴν ὁδὸν Πανδρόσου, διευθυνόμενον εἰς τὰ  γραφεῖα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς.  Εἶναι τῷ ὄντι ἀγαθὴ ἡ παρουσία του διὰ τὸ Μοναστηράκι. Ἐνθυμεῖταί τις τὸν κυρ. Ἀλέξανδρον καὶ τὸν ἐξάδελφόν του κυρ. Ἀλέξανδρον ὁμοίως, διαβάτας τὸ πάλαι τῶν δρομίσκων τοῦ Μοναστηρακίου, εἰσερχομένους εἰς τὸν ναόν,  ψάλλοντας  εἰς τὰς ἀγρυπνίας μὲ τὸν παπα Νικόλα τὸν Πλανά, τὸν ἅγιον αὐτὸν προκάτοχον  τοῦ παπα Γαβριήλ.

            Αἱ ἱστορίαι τοῦ παπα Γαβριὴλ ἐμβάλλουσι τὸν ἀκούοντα αὐτὰς εἰς θυμηδίαν καὶ περισυλλογὴν ἐν ταυτῷ. Πῶς ὁ εὐλογημένος ἀπετόλμησε νὰ ἀντείπῃ εἰς ἐρώτησιν τοῦ  Ἀρχιεπισκόπου, ὅστις, συναντήσας αὐτὸν εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς ἔνθα μετέβη ὁ παπα Γαβριὴλ διά τινα ὑπηρεσιακὴν ὑπόθεσιν, τῷ ἠρώτησε μετὰ φιλικῆς ἐπιτιμήσεως:

      -Πάτερ μου, γιατί φορᾶς τὸν καλογερικὸν σκοῦφον;   Ποίας μονῆς εἶσαι ἡγούμενος;

Καὶ ἡ ἀπάντηση τοῦ παπα Γαβριὴλ, προκαλέσασα τὸν γέλωτα τῶν  παρισταμένων:

-Εἰς τὴν Μονὴν τῆς Παντανάσσης, ὁπού σεῖς μὲ τοποθετήσατε Μακαριώτατε.

            Τοῦτο τὸ γεγονὸς ἐν τούτοις ὠχριᾶ συγκρινόμενον μὲ γεγονὸς ἀμίμητον,  λαβὸν χώραν πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐν μέσῳ τοῦ θέρους κατὰ τὴν πανήγυριν τῆς Ἐκκλησίας. Τὴν παραμονὴν τῆς Παναγίας καὶ ἐνῶ ὁ Ἑσπερινὸς ἐπλησίαζε νὰ ἀπολύσῃ, τὰ θρησκευτικα αἰσθήματα τῶν πανηγυριστῶν ὑπερέβαιναν εἰς θέρμην τὴν θέρμην τοῦ αὐγουστιάτικου καύσωνος, ὁ πολυέλεος ἔφεγγε εἰς τὸ μέσον τοῦ ναοῦ λαμπρότερος ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην φοράν, οἱ  ψάλτες ἀμιλλόμενοι ἐπεδείκνυον τὰ φωνητικά των χαρίσματα, οἱ νεωκόροι μέ τινα παιδία ἠτοίμαζον τὰς λαμπάδας, τοὺς φανοὺς καὶ τὰ ἐξαπτέρυγα διὰ τὴν καθιερωμένην λιτανείαν, κόσμος συνέρρεε πρὸς προσκύνησιν τῆς ἱερᾶς εἰκόνος, τὰ μεγάφωνα μετέδιδον εἰς τὴν πολυπληθῆ πλατεῖα τὴν ἀκολουθίαν διὰ τὸ αἰδέσιμον τῆς ἠμέρας, ὁ παπα Γαβριὴλ ἀπεπειράθη νἀ ἐξηγήσῃ ὅτι, ἅμα τῇ ἐξόδῳ τῆς λιτανείας,  αἱ πύλαι τοῦ ναοῦ θὰ κλεισθοῦν μὲ εὐθύνην τοῦ νεωκόρου πρὸς ἀποφυγὴν κλοπῆς  τινὸς τῶν κειμηλίων.

 -Σᾶς εἶπα, ἐτόνισε μετ’ ἐμφάσεως φέρων τὴν ἱερατικὴν στολὴν μὲ  τὸ μέλαν ἐπανωκαλύμμαυχον ἐπὶ τῶν ὤμων, κρατῶν διὰ τῶν χειρῶν ὑπὸ τὸ φαιλόνιον  τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον καὶ ἱστάμενος ἐπὶ τῶν βαθμίδων τοῦ τέμπλου, θὰ ἐξέλθετε ἅπαντες καὶ αἱ πύλαι θὰ κλείσουν. Καὶ προσέθεσε αὐστηρά:

        – Δὲν θὰ πράξῃ κανεὶς τὶ τὸ διαφορετικόν. Θὰ κάμετε πάντες ὅπως σᾶς λέω.

       Τὴν στιγμὴν ἐκείνην συνέλαβε μὲ τὴν ἄκρην τῶν ὀμμάτων του ἀγέλην  ξένων, ἀσχέτων ὡς ἐφαίνετο πρὸς τὴν πανήγυριν, μὴ κατανοούντων  τὰ ἑλληνικά,  ξετσίπωτων, περιφερομένων, οἵτινες ἐκ περιεργείας εἰσῆλθον εἰς τὸν ναόν. Ὡς ριπὴ ὀφθαλμοῦ τῷ ἦλθε ἡ σκέψις, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδίστασε νὰ  κάμῃ ἀμέσως πρᾶξιν.

        – Γκετ αουτ οφ δε τσερτς, ἀνέκραξε μὲ τὴν ὀξείαν καὶ αὐστηρὰν φωνήν του, οὐχ ἧττον δὲ μετὰ φαιδρᾶς χάριτος, δεικνύων τὴν ἔξοδον μὲ τὸν δείκτην τῆς δεξιᾶς χειρὸς καὶ παρευθὺς ἤρχισε ἡ ἱερὰ λιτανεία τῆς εἰκόνος τῆς Παντανάσσης εἰς τὴν πλατεῖαν Μοναστηρακίου καὶ πέριξ αὐτῆς κυκλοτερῶς. Ἦτο τῷ ὄντι αὐστηρὰ ἡ φωνή του, πλὴν μετὰ φαιδρᾶς χάριτος. Χάρις ἥτις ἐκρύπτετο καὶ ἐφαίνετο ἐν ταυτῷ ὄπισθεν τῆς αὐστηρότητος. Χάρις τόσον πρόδηλος ὥστε δὲν ἀπωλέσθη ἡ κατάνυξις τῆς πανηγύρεως. Ἀληθὴς ἀγάπη.

*

            Πλέον προδήλως, νύττουσα τὰς εὐαισθήτους ψυχὰς ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀκορέστως ποθοῦντας τὰ τοῦ Πνεύματος, ἐφάνη αὕτη ἡ ἀγάπη εἴς τι γεγονός -ἓν τῶν πολλῶν ὁμοίων τῶν διαδραματιζομένων συχνάκις εἰς τὰς Ἐκκλησίας μας. Πῶς ἐδεξιώθη, πῶς ἀνέπαυσε, πῶς ἐμυσταγώγησε ὁ παπα Γαβριὴλ ξένον ἀνέστιον, ὠχρὸν καὶ ἀσθενοῦντα, ἡττώμενον ἐνίοτε ὑπὸ πολλῶν παθῶν καὶ αὐτοῦ  ἔτι τοῦ πάθους τῆς κλοπῆς. Τὸν ἐφίλευσε τὰ χρειώδη – καὶ πλειότερα τῶν χρειωδῶν – καὶ εἶτα τῷ εἶπεν μὲ πραεῖαν φωνήν, κρατῶν καὶ θωπεύων ἐπὶ μακρὰν ὥραν τὰς χεῖρας καὶ τὴν δακρύουσαν παρειὰν τοῦ ἐλαχίστου ἀδελφοῦ, τοῦ πληγωμένου παιδίου τοῦ Θεοῦ, ἔχων ἅμα ζέουσαν ἐνδομύχως τὴν προσευχήν, τῷ ὄντι «ἐπιχέων αὐτῷ ἔλαιον καὶ οἶνον»:

  • Εἶσαι γιὰ μένα ὁ Χριστός· σὺ ὅμως μὴν ἁμαρτάνῃς.

Σπλάχνα οἰκτιρμῶν. Ἀλήθεια καὶ Ζωή. Ἀγάπη Χριστοῦ.

            Τοιαύτη ταπεινή, ὠφέλιμος καὶ πλήρης ἀληθείας εἶναι  ἡ ποιμαντικὴ τοῦ παπα Γαβριήλ, ἕλκουσα τοὺς ἀγαθοὺς ἐνορίτας καὶ διδάσκουσα σιωπηρῶς τὰ πλήθη τῆς πλατείας Μοναστηρακίου πρὸς δόξαν τοῦ Παναγάθου Θεοῦ. Οὕτως ἀφανῶς δὲ ἐκχέεται ἡ θεία Χάρις εἰς τὸν ταλαίπωρον κόσμον μας.

 

Πρώτη δημοσίευση στὸ λογοτεχνικὸ περιοδικὸ «Φρέαρ» (τ. 21)

 

Advertisements