Ἐτικέττες

Βίος Ἁγίου Γερασίμου

Ὁ Ἀσκητὴς τῆς Κεφαλλονιᾶς

1

Ἡ μνήμη τοῦ τιμᾶται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας: στὶς 16 Αὐγούστου ἡ ὁσιακή του Κοίμηση καὶ στὶς 20 Ὀκτωβρίου ἡ Ἀνακομιδὴ τοῦ Ἱεροῦ Λειψάνου του.

Καταγωγὴ καὶ μόρφωσή του

Ὁ χρόνος γεννήσεώς του ἀνάγεται στὸ ἔτος 1509. Τόπος, τὰ Ἄνω Τρίκαλα Κορινθίας. Γονεῖς του ἡ Καλὴ καὶ ὁ Δημήτριος, ἀπόγονος τοῦ οἴκου τῶν Νοταράδων. Οἱ γονεῖς του ἦταν πλούσιοι καὶ εὐσεβεῖς. Ὁ Ἅγιος ἀπέκτησε ζηλευτὴ μόρφωση. Καὶ ἐνῷ εἶχε τὶς προϋποθέσεις γιὰ πλοῦτο, δύναμη καὶ μόρφωση, αὐτὸς διέγραψε τὴν κοσμικὴ δόξα. Ἀρνήθηκε νὰ νυμφευθεῖ καὶ προτίμησε τὸν μοναχικὸ βίο.

Προσκυνηματικὲς ἐπισκέψεις σὲ τόπους ἱεροὺς

Ὅταν ἦταν 20 ἐτῶν ἔφυγε ἀπὸ τὸ σπίτι καὶ πῆγε στὴ Ζάκυνθο, γιὰ νὰ συμπληρώσει τὴν ἐκπαίδευσή του. Ἑπόμενος σταθμός του ἦταν ἡ Κωνσταντινούπολη, ἡ Χαλκηδόνα καὶ τὰ μοναστήρια γύρω ἀπὸ τὴν Προποντίδα. Φορτωμένος μὲ ἐμπειρίες καὶ γνώσεις ἀπὸ τὶς Ἱερὲς αὐτὲς ἐπισκέψεις ὁ Γεράσιμος πόθησε νὰ ἀφιερωθεῖ ὁλοκληρωτικὰ στὸ Θεό. Ἔτσι, ἑπόμενος σταθμός του ὑπῆρξε τὸ Ἅγιο Ὄρος. Τότε ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ μοναχικὸ ὄνομα Γεράσιμος.

2

Στην Ιερουσαλήμ χειροτονείται ιερέας

Κατά το έτος 1538 πιθανὸν έφθασε μετά από κοπιαστικό ταξίδι στα Ιεροσόλυμα, για μεγάλο χρονικό διάστημα υπηρέτησε στον Ιερό ναό της Αναστάσεως του Χριστού (Πανάγιο Τάφο) και έλαβε το δεύτερο βαθμό τής Ιεροσύνης από τον πατριάρχη Γερμανό Α΄, τοῦ ὁποίου διετέλεσε καὶ στενὸς συνεργάτης. Ἰδιαίτερα τὸν ἀνέπαυε, ὅταν μποροῦσε νὰ ἀποσύρεται στὰ Ἱερὰ μοναστήρια γύρω ἀπὸ τὸν Ἰορδάνη ποταμό, προκειμένου νὰ προσεύχεται ἐντονώτερα καὶ νὰ ἐπιδίδεται σὲ αὐστηρότερη ἄσκηση.

Κρήτη καὶ Ζάκυνθος

Μετὰ ἀπὸ 12 χρόνια στοὺς Ἁγίους Τόπους ὁ Ἅγιος ζήτησε τὴν ἄδεια ἀπὸ τὸν Πατριάρχη νὰ ἀναχωρήσει γιὰ τὴν Κρήτη. Δὲν εἶναι γνωστὸ γιὰ πόσο ἔμεινε στὴν Κρήτη· ἴσως γιὰ ἕνα ἢ δύο χρόνια. Κατόπιν πηγαίνει στὴ Ζάκυνθο. Ὄντας αὐστηρὸς ἀσκητὴς βρῆκε ἕνα δύσβατο τόπο «ἐν ᾧ ἠσκεῖτο». Ἡ ἁγιότητα τοῦ βίου του προσείλκυαν τὴν ἀγάπη τῶν κατοίκων ποὺ προσέτρεχαν στὸ ἀσκητήριό του γιὰ νὰ λάβουν τὴν εὐλογία καὶ νὰ ἀκούσουν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ τὶς σοφὲς συμβουλὲς τοῦ ἁγίου. Ὅμως αὐτὸ προσέκρουε στὴ μετριοφροσύνη καὶ τὴν ταπείνωση τοῦ Ἁγίου.

Στὴν Κεφαλλονιὰ

Ἀφήνοντας τὴν Ζάκυνθο πέρασε στὴν Κεφαλλονιά. Ἀρχικὰ ἔμεινε σὲ μιὰ σπηλιὰ νοτιοδυτικὰ ἀπὸ τὴν πόλη τοῦ Ἀργοστολίου («σπήλαιο τοῦ Ἁγίου») καὶ ζοῦσε μὲ αὐστηρὴ νηστεία, ἄσκηση καὶ προσευχή. Γιὰ μεγαλύτερη ἡσυχία «ἀνέβηκε σὲ κάποιον τόπον ποὺ λεγόταν Ὁμαλά…». Ἐκεῖ ἕνας ἱερέας, ὀνόματι Γεώργιος Βάλσαμος τοῦ παρεχώρησε τὸ ἐρημοκλήσι τῆς Θεοτόκου μὲ τὴν ἐξουσιοδότηση «νὰ ποιήσῃ ὡς αὐτὸς θέλει εἰς αὐτὸ τὸ μοναστήριον, εἰς ἀνακαινισμὸν καὶ δόξαν Θεοῦ» («παραχωρητήριον» ἔγγραφον τοῦ ἔτους 1561 πρὸς τὸν Ἅγιο). Ἐκεῖνος μὲ τὴ σειρά του ἀνακαίνισε τὸ ναὸ ἐκ βάθρων. Γυναῖκες ποὺ ποθοῦσαν τὴ μοναχικὴ ζωὴ ἐκάρησαν καὶ ἔλαβαν τὸ ἀγγελικὸ σχῆμα. Ὁ ὅσιος μὲ τὴν εὐλογία τοῦ ἐπισκόπου Κεφαλληνίας Παχωμίου Μακρῆ, ζητεῖ καὶ λαμβάνει σιγίλλιο πατριαρχικὸ καὶ ἀναγνωρίζεται ἡ μονὴ ὡς σταυροπηγιακό. Κτίζει κελλιὰ καὶ οἰκίσκους, περιτειχίζει τὴ μονή, αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν μοναζουσῶν ποὺ ἀσκοῦνται.

3

Ἡ ἐν Κυρίῳ κοίμησή του

Δεκαεννέα χρόνια ἀπὸ τὴν ἔλευσή του στὰ Ὁμαλὰ ἐνῷ ἦταν πλέον 70 ἐτῶν ἐκλήθη ὁ ὅσιος Γεράσιμος στὸν οὐρανὸ. Θεία ἀποκάλυψη τὸν ἐνημέρωσε ὅτι ἔφθασε ὁ καιρὸς τῆς ἀποδημίας του. Εὐχαρίστησε τὸν Κύριο, συμβούλευσε καὶ εὐλόγησε τὰ πνευματικά του παιδιὰ καὶ τοὺς ζήτησε νὰ μὴ ταραχθοῦν ἀπὸ τὴν κοίμησή του, ἀλλὰ νὰ τηροῦν τὶς ὑποσχέσεις ποὺ ἔδωσαν στὸν Νυμφίο Χριστό, ὅταν ντύθηκαν τὸ ἀγγελικὸ σχῆμα. Ἀφοῦ παρηγόρησε τὰ πνευματικά του τέκνα, τὰ στήριξε καὶ τὰ εὐλόγησε παρέδωσε ἥρεμα τὴ μακαρία ψυχή του στὰ χέρια τοῦ Δημιουργοῦ του.

Ἡ μακαρία κοίμησή του ἔγινε στὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 1579. Ἐπειδὴ ὅμως τιμᾶται αὐτὴν τὴν ἡμέρα ἡ Μετάσταση στοὺς οὐρανοὺς τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἡ μνήμη του ἄγεται καὶ ἡ ἀκολουθία του ψάλλετε στὶς 16 τοῦ Ἰδίου μηνός.

4

Ἀνακομιδὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων του

Δύο χρόνια μετὰ τὸν ἐνταφιασμὸ τοῦ ἁγίου Γερασίμου (τὸ 1581), ὁ πατριαρχικὸς ἔξαρχος τοῦ οἰκουμενικοῦ Θρόνου τῆς Κων/λεως ἔκανε τὴν ἀνακομιδὴ τοῦ τιμίου λειψάνου, τὸ ὁποῖο -ὢ τοῦ θαύματος-, βρέθηκε στὸν τάφο ἀκέραιο! «Ἀλλ’ ἐπειδή πολλοί ἀπό τούς ἐναντίους, κινούμενοι πρός κατηγορίαν τῆς ἄμωμου Ἐκκλησίας ἠμῶν, ἐλάλουν ἀσέβειαν», ἐνταφιάσθηκε καὶ πάλι τὸ ἱερὸ λείψανο. Ὅταν πέρασε τὸ καθορισμένο ἐξ ἀρχῆς διάστημα τῶν ὀκτὼ μηνῶν, ἔγινε καὶ ἡ δεύτερη ἀνακομιδή. «Καί ἐκβάζουν τό ἅγιον λείψανον, τό ὁποίον εἰς αἰσχύνην τῶν ἐναντίων καί καύχημα τῶν Ὀρθοδόξων, ὄχι μόνον εὑρέθη πάλι σῶον καί ἀκέραιον ὁμού μέ τά ἱερά μέ τά ὁποία ἐνεταφιάσθη», ἀλλὰ ἀπέπνεε καὶ ἄῤῥητη εὐωδιά, ἐνῷ ἔφερε πάνω του καὶ ὅλα τὰ αἰσθητὰ σημεῖα τῆς ἁγιότητας καὶ τῆς θείας χάριτος. Ἡ ἀνακομιδὴ τοῦ ἱεροῦ λειψάνου τιμᾶται στὶς 20 Ὀκτωβρίου.

5

Αὐτὴ ἡ ἁγιότητα ἔγινε φανερὴ καὶ ἀπὸ τὰ σημεῖα καὶ τὰ θαύματα ποὺ ἐπιτελέστηκαν καὶ ἐπιτελοῦνται σὲ ὅσους προστρέχουν σ]τον ὅσιο Γεράσιμο μὲ πίστη καὶ εὐλάβεια. Διότι  δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ μείνει κρυμμένη ἡ τόσο μεγάλη ἀρετὴ καὶ ἡ ἁγιότητά του, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐνέργει τῆς θείας χάριτος, ἡ ὁποία κατοικοῦσε ἐπάξια σ’ αὐτόν.

 Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α΄. Αὐτόμελον.
Τῶν Ὀρθοδόξων προστάτην καὶ ἐν σώματι ἄγγελον, καὶ θαυματουργὸν θεοφόρον νεοφανέντα ἡμῖν, ἐπαινέσωμεν πιστοὶ θεῖον Γεράσιμον• ὅτι ἀξίως παρὰ Θεοῦ ἀπείληφεν, ἰαμάτων τὴν ἀέναον χάριν• ῥώννυσι τοὺς νοσοῦντας, δαιμονῶντας ἰᾶται• διὸ καὶ τοῖς τιμῶσιν αὐτόν, βρύει ἰάματα.

Κοντάκιον. Ἦχος γ΄. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Εὐχαρίστοις ᾄσμασι, τῶν Κεφαλλήνων ἡ νῆσος, προσκαλεῖται σήμερον, τῶν Ὀρθοδόξων τὰ πλήθη, μέγιστον, νεοφανέντα ἀγκωμιάσαι, καύχημα, Ὀρθοδοξίας ἀναφανέντα, τὸν Γεράσιμον τὸν θεῖον, τὸν ῥύστην ταύτης ὁμοῦ καὶ πρόμαχον.

Μεγαλυνάριον.
Τῆς ὁμολογίας Χριστιανῶν, ἔθετό σε σὲ στῦλον, ἀδιάσειστον ὀ Θεός, τὸ σεπτόν σου σκῆνος, Γεράσιμε δοὺς πᾶσι, τοῖς ἐναντίοις λίθον, δεινοῦ προσκόμματος.