14 Φεβρουαρίου! Λίγες ἡμέρες μᾶς χωρίζουν ἀπὸ τὴν ὀμορφότερη ἴσως γιορτή, τὴν γιορτὴ τῶν ἐρωτευμένων. Ἐκφράστε τὴν ἀγάπη σας στὸ ταῖρί σας μὲ ἕνα δῶρο τρυφερό, πρωτότυπο καὶ πολὺ προσωπικό. Χρόνια πολλὰ σὲ ὅλους ποὺ ἀγαποῦν’’.

Κάπως ἔτσι ξεκινάει τὸ «Συναξάρι» ἑνὸς ξενόφερτου στὸν Ἑλλαδικὸ χῶρο ‘’Ἁγίου’’ ποὺ τὸ ὄνομά του τὸ ἔμαθαν καὶ τὸ προφέρουν ἀκόμα καὶ τὰ νήπια. Βαλεντῖνος λέγεται καὶ ‘’ἑορτάζεται’’ στὶς 14 Φλεβάρη, ἡμέρα τῶν ἐρωτευμένων ὅπως τὴν ἀποκαλοῦν.

images

Ἂν κοιτάξουμε στὰ ἀρχαῖα μαρτυρολόγια τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ῥώμης σημειώνουν τὴν 14η Φεβρουαρίου ὡς ἡμέρα μνήμης τοῦ «μάρτυρος Βαλεντίνου, πρεσβυτέρου Ῥώμης» (Valentinus = σθεναρὸς στὰ λατινικά). Δυστυχῶς τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχουμε γιὰ τὸν ἅγιο εἶναι ἐλλιπῆ. Ὁ ἅγιος Βαλεντῖνος ἔζησε στὴ Ῥώμη τὸν 3ο αἰῶνα καὶ ἦταν ἱερέας, ὁ ὁποῖος βοηθοῦσε τοὺς μάρτυρες κατὰ τὴ διάρκεια τῶν διωγμῶν ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Κλαύδιο Β΄ τὸ Γότθο. Ἀφοῦ βασανίστηκε καὶ ὁ ἴδιος μαζὶ μὲ ἄλλους μάρτυρες ἀποκεφαλίστηκαν στὶς 14 Φεβρουαρίου τοῦ 268 (ἢ 269)μ.Χ. Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχουμε γιὰ τὸν ἅγιο Βαλεντῖνο, ἡ ζωή του συνοδεύεται ἀπὸ θρύλους, ὅπως αὐτὴ ποὺ τὸν θέλει προστάτη τῶν ἐρωτευμένων… Ὁ ἅγιος εἶχε φήμη εἰρηνοποιοῦ καὶ ἔφερνε τὴν ὁμόνοια σὲ διχασμένα ζευγάρια. Ἄλλη παράδοση ἀναφέρει πὼς μιὰ ἀπὸ τὶς κατηγορίες ἐναντίον τοῦ ἁγίου ἦταν πὼς εἶχε ἀπειθαρχήσει στὴν ἐντολὴ τοῦ αὐτοκράτορα νὰ μὴν συνάπτουν γάμο ἄνδρες ποὺ δὲν εἶχαν ἐκπληρώσει τὶς στρατιωτικές τους ὑποχρεώσεις, ἐνῷ ὁ ἅγιος εἶχε εὐλογήσει τὸ γάμο νεαρῶν Χριστιανῶν στρατιωτῶν μὲ τὶς ἀγαπημένες τους. Πέρα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ πιθανότατα ἡ ἐπιλογή του ὡς ‘’ἁγίου τῶν ἐρωτευμένων’’ νὰ σχετίζεται μὲ τὴν εἰδωλολατρικὴ γιορτὴ τῶν Lupercalia, γιορτὴ τῆς γονιμότητας, ποὺ ἑόρταζαν οἱ Ῥωμαῖοι στὶς 15 Φεβρουαρίου, ἐνῷ ἄλλοι συνδέουν τὴν γιορτὴ μὲ τὴν ἐποχὴ τοῦ ζευγαρώματος τῶν πουλιῶν κατὰ τὴν περίοδο αὐτή. Σίγουρο πάντως εἶναι πὼς ὁ ἅγιος δὲν εἶχε καμία σχέση μὲ τὸ ἐμπόριο (marketing) τῶν λουλουδιῶν, τῶν δώρων καὶ τῶν κοσμικῶν κέντρων ποὺ εὐτελίζουν τὸν Ἔρωτα, τὸ μεγάλο αὐτὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ.

Ὑπάρχει βέβαια ἡ ἔνσταση πὼς ὁ ἅγιος Βαλεντῖνος δὲν ἀναφέρεται πουθενὰ στὸ ἑορτολόγιο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Πράγματι στὶς 14 Φεβρουαρίου στὸ ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας ἀναφέρονται οἱ ἅγιοι Αὐξέντιος, Μάρωνας καὶ οἱ νεομάρτυρες Νικόλαος καὶ Δαμιανός. Ἡ ἐξήγηση εἶναι ἁπλή: τὴν ἀρχαία ἐποχὴ ποὺ συντάσσονταν οἱ ἁγιολογικοὶ κατάλογοι, τὰ συναξάρια καὶ τὰ μαρτυρολόγια εἶχαν καθαρὰ τοπικὸ χαρακτῆρα καὶ ἡ φήμη ἑνὸς ἁγίου δὲν σήμαινε πὼς ἐκτεινόταν σὲ ὅλη τὴν Ἐκκλησία. Ἔτσι ὑπάρχουν ἅγιοι ποὺ τιμῶνταν σὲ μιὰ περιοχὴ ἐνῷ σὲ ἄλλη ἦταν ἐντελῶς ἄγνωστοι, π.χ. ἀπὸ τὴ σύγχρονη Ἐκκλησία: ὁ ἅγιος Χρυσόστομος Σμύρνης (†1922) ἐνῷ στὴν Ἑλλάδα εἶναι γνωστός, στὴ Ῥωσία εἶναι παντελῶς ἄγνωστος· αὐτὸ δὲ σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι ἅγιος. Ὁ ἅγιος Βαλεντῖνος (Οὐαλεντῖνος) εἶναι ἅγιος τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας καὶ δὲν τίθεται θέμα ἐπειδὴ τιμᾶται στὴ Δύση σήμερα· τὸ Σχίσμα ἦρθε πολὺ ἀργότερα! Τιμοῦμε λοιπὸν τὸν μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ μιμούμενοι τὴν ἀγάπη του γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ ὅταν μᾶς εἶναι ὑπόδειγμα τῆς κατὰ Χριστὸν ζωῆς. Δὲν τιμοῦμε τὸν ἅγιο ὅταν ἐξαντλοῦμε τὴν ‘’τιμή’’ του σὲ κοσμικὲς  διασκεδάσεις καὶ γλέντια στὴν καλύτερη περίπτωση… Τιμὴ μάρτυρος-μίμησις μάρτυρος!!

ναυς - εκκλησία

Στὸ ὀρθόδοξο ἑορτολόγιο δὲν ὑπάρχει Ἅγιος ποὺ ἡ ἑορτή του σημαίνει καὶ ἑορτὴ τῶν ἐρωτευμένων. Ἀντίθετα ἀνοίγοντας περιοδικὰ ‘’ποικίλης ὕλης’’ βλέπεις ἀφιερώματα, ρεπορτάζ, ἀγορὲς –προπάντων ἀγορὲς- γι’ αὐτὴ τὴν ἡμέρα. Ἀπὸ τοῦρτες μὲ τὸ σχῆμα καρδιᾶς, κοῦπες μὲ λόγια ἀγάπης, μπαλόνια, κόκκινες καρδιὲς μὲ ἀφιερώσεις, ἐρωτικὰ τετ-α-τετ. Καὶ κάπως ἔτσι μπῆκε στὴν ὀρθόδοξη ζωή μας αὐτὸς ὁ ”δυτικὸς ἅγιος’’ καὶ προσπαθεῖ νὰ στεριώσει στὴν παράδοσή μας. Ἕνας ἅγιος ποὺ δὲν τὸν γνωρίζουμε, δὲν μάθαμε τίποτε γιὰ τὴν ζωή του, γιὰ τὸ τί ἔδωσε «γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστη τὴν ἁγία». Τὸν μάθαμε ἐντελῶς ξαφνικά! Μέσα ἀπὸ περιοδικά, ἀπὸ τὰ μέσα μαζικῆς ἐπικοινωνίας, μέσα ἀπὸ διαφημίσεις γιὰ δῶρα γιὰ τὴν ἑορτὴ τῶν ἐρωτευμένων. Αὐτὸ ἦταν ἀρκετὸ γιὰ νὰ μπεῖ στὴν ζωή μας καὶ νὰ ἀλλάξει τὴν ἑλληνορθόδοξη ταυτότητά μας. Ὡς ἔθνος ἀλλοτριωνόμαστε καὶ ἐκδυτικιζόμαστε. Σ’ αὐτὸν τὸν δυτικόφερτο ‘’διαφωτισμὸ’’ ἀντιτάσσουμε τὸν πατερικὸ ‘’φωτισμὸ’’ ποὺ προσφέρει στὸν ἄνθρωπο τὴν ὄντως σοφία. Ἔτσι στὴν ὀρθόδοξη πίστη μας δὲν ὑπάρχει ‘’ἅγιος τῶν ἐρωτευμένων’’ καὶ αὐτὸ γιατὶ ὅλοι οἱ ἅγιοί μας ἔχουν σχέση ἐρωτικὴ μὲ τὸν Νυμφίο Χριστό· ἐξ ἄλλου ὁ ἔρωτάς τους αὐτὸς τοὺς ὁδήγησε νὰ θυσιασθοῦν γιὰ τὸ ἐρώμενο πρόσωπο.

201858_111909122225251_100002184926904_108332_3846960_o

Στὴν Π.Δ. καὶ στὴν Κ.Δ. οἱ ἱεροὶ συγγραφεῖς περιγράφουν τὴ σχέση τοῦ Θεοῦ μὲ τὸν Ἰσραηλιτικὸ λαὸ καὶ τὸν ‘’νέο Ἰσραὴλ’’ μὲ σκηνὲς παρμένες ἀπὸ τὴν συζυγικὴ ζωή. Ὁ Θεὸς εἶναι ὁ Νυμφίος καὶ ὁ λαὸς ἡ Νύμφη. Ἡ ἀγαπητικὴ αὐτὴ σχέση τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν ἀνθρωπότητα περιγράφεται ἀριστοτεχνικὰ στὸ ‘’ᾄσμα ᾀσμάτων’’, τὸ ὁποῖο ἐκφράζει τὴ σχέση ἑνὸς νέου καὶ μιᾶς νέας. Οἱ Πατέρες τῆς ἐκκλησίας διακρίνουν τὴν μεταμόρφωση τοῦ φυσικοῦ ἔρωτα σὲ χαρισματικὴ ἀγάπη.

Ἡ ἀγαπητικὴ σχέση, ὁ ἔρωτας μεταξὺ τῶν προσώπων πρέπει νὰ εἶναι ἀντανακλάσεις τῆς Θείας ζωῆς, μέσα στὸν κτιστὸ κόσμο μας. Ἡ ἑνότητα τῶν δύο, ἐξαγιασμένη καὶ βεβαιωμένη ἀπὸ τὴν Θεία χάρη ἔχει σὰν πρότυπό της τὴν κοινωνία τῶν προσώπων τῆς Ἁγ.Τριάδος, τὴν κοινωνία τῶν δύο φύσεων στὸν Χριστὸ καὶ τὴν ἑνότητα Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας.

Τελειώνοντας θὰ λέγαμε πὼς καλύτερο θὰ ἦταν ἀντὶ νὰ ἑορτάζουμε δυτικότροπες διδασκαλίες περὶ ἀγάπης καὶ ἔρωτος νὰ στραφοῦμε στὴν διδασκαλία τῆς ὀρθοδόξου πίστεώς μας, ἂν δὲν θέλουμε οἱ ἀγαπητικές μας σχέσεις νὰ φθάσουν σὲ συναισθηματικὸ ἀδιέξοδο καὶ νὰ βρεθοῦμε ἀντιμέτωποι μὲ τὴν μοναξιὰ τῶν παγερῶν πόλεων καὶ τῶν προβληματικῶν καὶ ἀπρόσωπων σχέσεων, ποὺ ὁδηγοῦν οἱ τέτοιου εἴδους ‘’ἑορτασμοί’’.